Daarom zet de Friese Milieufederatie (FMF) een eerste stap naar een structurele reparatiebeweging in Fryslân: Heel Fryslân Repareert! Tijdens de Week van de Circulaire Economie (17-22 maart) geven we repareren een podium en bouwen we aan een sterk netwerk van reparatie-initiatieven in onze provincie. Doe je mee?
Onze grondstoffen raken op, terwijl de afvalberg blijft groeien. We consumeren sneller dan ooit en de drempels om nieuw te kopen zijn laag. Tegelijkertijd blijft de duurzame keuze vaak lastig en minder toegankelijk. Dat moet anders.
Jaarlijks produceert een Nederlander gemiddeld 490 kilo afval (dat is ongeveer 70 volle vuilniszakken per persoon!), waarvan een groot deel bestaat uit nog goed repareerbare producten. Elektronisch afval groeit met 3 tot 5% per jaar en vormt een van de snelst groeiende afvalstromen in Europa. Daarnaast blijkt uit onderzoek van Planbureau Fryslân dat oudere generaties vaker geneigd zijn om te repareren dan jongere generaties: bijna 40% van de 65-plussers laat kapotte kleding repareren, terwijl dit onder jongvolwassenen slechts 29% is.
FMF brengt alle Repair Cafés in Fryslân samen om de kansen en obstakels in kaart te brengen. We werken samen met de landelijke campagne Heel Nederland Repareert en hebben toegang tot hun communicatiematerialen. Ook zoeken we actief samenwerking met gemeenten en organisaties om een structurele aanpak te ontwikkelen.
Word jij onderdeel van de beweging? Sluit je aan en help Fryslân reparatievriendelijk te maken!
Kijk voor meer informatie op de website van de Friese Milieufederatie.

Wat als jouw favoriete broek met een kleine reparatie nog jaren mee kan? Wat als die kapotte stofzuiger weer werkt in 10 minuten? In Fryslân willen we repareren de norm maken – niet de uitzondering. Dat bespaart grondstoffen, verlaagt de afvalberg en brengt mensen samen.
De avond startte met een introductie over Fryslân Bloeit, gevolgd door korte pitches van de partners. Daarna was er volop ruimte om langs de stands te lopen en verder in gesprek te gaan. Van kernteams die al meerdere Bloeiweken hebben georganiseerd tot startende teams die nog aan het verkennen zijn: het was een avond vol uitwisseling, nieuwe verbindingen en concrete ideeën. Extra mooi was dat er ook vijf nieuwe dorpen aanwezig waren.

Vooruitblik 18 februari
De volgende bijeenkomst is op woensdag 18 februari 2026 in De Bidler in Wergea. Het thema van deze avond is positieve gezondheid en Fryslân als BloeiZone. We staan stil bij wat dit thema kan betekenen voor Bloeiweken, delen voorbeelden uit de praktijk en gaan met elkaar in gesprek over kansen en vervolgstappen.
Of je nu al meerdere Bloeiweken hebt georganiseerd, net begint of nog twijfelt: je bent van harte welkom om mee te praten, ideeën uit te wisselen en inspiratie op te doen. Aanmelden kan door een mail te sturen naar Info@bloeit.frl of via deze link.

Over Fryslan Bloeit
Tenminste 25 Friese dorpen deden in 2025 mee aan de grootste editie van Fryslân Bloeit tot nu toe! Elk dorp vormt een week lang het epicentrum van de Friese verduurzaming. Met veel activiteiten door en voor de dorpen, laten ze in hun Bloeiweek zien hoe ze op een duurzame wijze omgaan met klimaat, mienskip, gezondheid en natuur. Fryslân Bloeit is een gezamenlijk initiatief van Freonen fan Fossylfrij Fryslân, Stichting Duurzame Gemeenschappen en Arcadia. Meer weten over Fryslan Bloeit? Kijk op Bloeit.frl
Op 14 januari kwamen geïnteresseerden en betrokkenen van Fryslan Bloeit samen in MFC De Helling in Winsum voor de Bloeimarkt. Een avond waarop dorpen en wijken in contact konden komen met meerdere partners die activiteiten en formats aanbieden voor Bloeiweken.
De toolkit is gebaseerd op de rapportage “Bloeizone in Fryslân”. Het FSP heeft voor deze rapportage elf lokale Bloeizone-initiatieven geïnterviewd. Verder is er input geleverd vanuit drie focusgroepen met ambtenaren uit heel Fryslân die betrokken zijn bij het Bloeizone-concept. De interviews en focusgroepen hebben plaatsgevonden in het jaar 2022. Daarnaast is er een aanvulling met relevante literatuur, dit wordt aangegeven met een verwijzing.
In Fryslân ontstaan steeds meer Bloeizone-initiatieven, oftewel burgerinitiatieven met actieve inwoners die samen hun omgeving aanpassen om langer in goede gezondheid en welzijn te leven. Dit doen ze vanuit hun eigen perspectief en met activiteiten die aansluiten bij hun omgeving. Voor gemeenten is het ondersteunen van deze initiatieven een kans om gezamenlijk de transitie te maken naar een doe-democratie.
Deze toolkit helpt gemeenten om het gesprek te voeren met Bloeizone-initiatiefnemers en samen concrete acties te formuleren. De onderdelen bevatten actuele uitdagingen bij Bloeizone-initiatieven en praktische mogelijkheden om (gezamenlijk) het probleem aan te pakken.
De complete toolkit kan hiernaast gedownload worden. Kijk ook op Bloeit.frl voor meer over Bloei initiatieven.
Deze toolkit ‘ondersteuning bij Bloeizone-initiatieven’ helpt gemeenten bij hun werkzaamheden om Bloeizone-initiatieven te motiveren of faciliteren bij het gezonder en gelukkiger maken van hun dorp of wijk. Bijvoorbeeld door initiatieven te ondersteunen bij subsidieaanvragen of om het aanvraagproces aan te pakken. Of door het aanstellen van een centraal contactpersoon waardoor initiatiefnemers gemakkelijker in contact kunnen komen met de gemeente.
Ze denken mee
Hun ervaren adviseurs hebben veel kennis en een breed netwerk om jou te helpen. Zo wordt jouw idee een sterke projectaanvraag voor fondsen. Ze denken met je mee als je verder wil groeien, trekken je vlot als je vastloopt. Of ze helpen je om vrijwilligers te betrekken bij je plannen. Daarnaast organiseert de Leefbaarheidsalliantie workshops en inspirerende evenementen, zoals het jaarlijkse Zomercongres waar je anderen kunt ontmoeten en van elkaar kunt leren. In deze video vertellen ze precies hoe dat werkt: Wat is de Leefbaarheidsalliantie?
En dat kost niets?
De provincie Gelderland vindt verbondenheid tussen mensen in hun buurt of dorp belangrijk. Daarom krijgt de Leefbaarheidsalliantie subsidie om inwoners te helpen.
Ze hebben al duizenden initiatieven verder kunnen helpen.
Ben jij bezig om de leefbaarheid in jouw buurt of dorp te verbeteren? Of heb je een idee over hoe je dat wilt gaan doen? Bijvoorbeeld met een buurttuin, koken voor ouderen of het opzetten van een wijkvereniging? Dan kun je gratis terecht bij de Leefbaarheidsalliantie voor advies.
We hebben laten zien dat op de schaal van de gemeenschap complexe opgaven oplosbaar zijn, er grote doe-kracht en vindingrijkheid ontstaat, waardoor oplossingen logisch zijn en passen bij de mensen en de gemeenschap.
Wij zijn overtuigd dat onze manier van werken de democratische impasse rond transities kan doorbreken.
Onze vele plekken zijn eilandjes van hoop, waar de overheid zich terugtrok en we als gemeenschap voorzieningen hebben opgezet rond zorg, energie en wonen.
Dat doen we door te doen en betrokken te blijven, ook als het tegenzit. Niet als project, maar ingebed in de gemeenschap. Als beweging willen we de systemische reflex zichtbaar maken, die telkens het initiatief vanuit burgers en de leefwereld wil overnemen. Hoe we verstrikt kunnen raken in macht en belangen, maar ook hoe we bij de kern kunnen blijven en ruimte maken voor een andere manier van werken.
Van een gefragmenteerde samenleving, naar een wereld vol gemeenschappen.
Het Onderste Boven is een beweging van ondernemende pioniers die aan de wieg stonden van vernieuwende gemeenschapsinitiatieven.
We verbinden thema’s leven, wonen, werken, zorg en cultuurbehoud om de leefbaarheid van onze dorpen en het omliggende gebied niet alleen te behouden maar ook te versterken.
Voor alle activiteiten en initiatieven, neem een kijkje op de website.
Inwoners van de vijf dorpen Kloosterburen, Molenrij, Kleine Huisjes, Kruisweg en Hornhuizen vormen het fundament van
Coöperatie Klooster&Buren.
Door de ‘democratisering’ van de ruimte, waarbij ook burgers en private partijen een belangrijkere stem krijgen, zien we ook kansen voor nieuwe samenwerkingsmodellen ontstaan. Gebaseerd op een meer gelijkwaardige risicoverdeling en op het maximaal benutten van de kwaliteiten van zowel publieke als private partijen en een optimale indeling van de fysieke leefomgeving. Een spannend proces, waarin andere vormen van leiderschap worden gevraagd en gezamenlijkdraagvlak het vertrekpunt is. Het is een continue zoektocht naar gezamenlijke ambities en belangen, naar hoe we invulling geven aan besluitvorming, en hoe we samenwerken aan de zorg voor een duurzame leefomgeving. In onze visie zijn het openstaan voor elkaar en de kwaliteit van de samenwerking essentieel voor de kwaliteit van onze leefomgeving in Fryslân (ook in de PCLG).
Hoe verbind je opgaven met elkaar en zorg je voor meer brede welvaart? Hoe behaal je doelen en hoe financier je deze? En bovenal: hoe zorg je ervoor om in co-creatie met de andere secto- ren, bewoners, (agrarische) ondernemers, overheden en maatschappelijke organisaties Fryslân mooier achter te laten voor komende generaties?
Dat staat in deze uitwerking van onze Visie & Agenda, die we als Sector Leefomgeving in de PCLG hanteren. Vanuit deze gezamenlijke agenda licht de Sector Leefomgeving de eigen standpunten en conclusies toe met als streven om tijdens de vergadering tot een liefst zo integraal mogelijk advies te komen aan GS en PS.
o Wij streven naar een vitale provincie, een levendige regio waar bewoners, ondernemers, onderwijs, overheden, zorg- en welzijnsorganisaties en maatschappelijke organisaties elkaar weten te vinden en versterken;
o Dat doen we door in te zetten op veerkrachtige gemeenschappen op basis van brede welvaart en slimme groei;
o Bij de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving richten we ons op een mensinclusieve (ondernemers, bewoners en bezoekers) invulling van de opgaven;
o Wij maken verbindingen en combineren waarden waar mogelijk: landbouw, natuur, landschap, wonen, energie, erfgoed, recreatie, water, bodem en klimaat;
o Wij leveren bouwstenen voor ruimtelijke plannen en omgevingsvisies (o.a. bouwstenen voor POVI en BOVI en de uitvoeringsprogramma’s);
o Wij dragen zo bij aan een mooi, waardevol en (be)leefbaar landelijk gebied, nu en voor de komende generaties.
o Wij vinden het landelijk gebied van en voor ons allemaal;
o Wij staan midden in de samenleving;
o Wij hebben oog voor de diversiteit aan belangen en waarden;
o Wij geven voorkeur aan initiatieven van onderop, vanuit de mienskip;
o Wij gaan voor samenwerking met alle provinciale stakeholders en gebieden
(gemeenschappen, overheden, ngo’s en belangenorganisaties);
o Wij streven naar evenwicht: economisch, sociaal & ecologisch (Donut-model).
Onze focus bij dit alles ligt op het integreren van functies en opgaven, het koppelen van kansen met de andere sectoren, het slim combineren van de verschillende geldstromen en het benutten van de sterke punten van het Friese buitengebied en de mienskip.
Door het slim verbinden van opgaven, partijen, (deel)programma’s en ‘portemonnees’ komen langjarige, toekomstbestendige ontwikkelbegrotingen tot stand. Daarvoor is het nodig over de grenzen van de eigen sector heen te willen kijken en daarbij oog te hebben voor het koppelen van verschillende geldstromen, vanuit EU, Rijk en provincie, partners, stakeholders en de markt.
De gehele Visie en Agenda van de Leefomgeving Fryslân kan hiernaast gedownload worden.
De provincie Fryslân is meer dan een fysieke ruimte waarin we leven, wonen, werken en recreëren. Het is ook de weerslag van wie wij zijn, hoe we met elkaar omgaan en hoe wij ons verhouden tot onze omgeving. Hoe we die leefomgeving invullen is geen alleenrecht van de overheid of een specifieke sector. In toenemende mate spelen ook burgers, belangengroeperingen, coöperaties en ondernemingen een actieve rol in dit samenspel.
In Gerkesklooster-Stroobos wordt dit jaar een bloeiweek georganiseerd! Het doel van deze week is duurzaamheid en bewustwording dichter bij de inwoners te krijgen, door activiteiten te ontwikkelen voor en door dorpsbewoners.
Het thema voor deze week is “Water”, een onderwerp dat van groot belang is voor de natuur en de economie van onze regio. Water heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van Fryslân en vormt de basis voor veel van onze lokale bedrijven en initiatieven.
Er wordt tijdens de bloeiweek een gevarieerd programma samengesteld voor verschillende doelgroepen,
19 t/m 24 september 2025
Dit jaar voor het eerst, Arkens Bloeit, en hopelijk het begin van vele jaren . Deze week staat volledig in het teken van verbondenheid binnen de gemeenschap.
Met een gevarieerd programma, van wandeltochten tot aan workshops en met als afsluiter het buurtfeest, is er voor iedereen iets te beleven. Doe mee, leer nieuwe mensen kennen en zet je samen in voor een positieve verandering. Speciale aandacht gaat uit naar meer verbintenis binnen onze buurt.
Samen werken we aan een bloeiende en toekomstbestendige gemeenschap!
Bloeiweek van 7 t/m 14 juni 2025
Kollumersweach en Feankleaster Bloeit zet de schouders eronder voor een groenere en gezondere toekomst. Deze week staat volledig in het teken van duurzaamheid, gezondheid en verbondenheid binnen de gemeenschap.
Met een gevarieerd programma, van wandeltochten en workshops over vergroening tot het ontdekken van lokaal voedsel, is er voor iedereen iets te beleven. Doe mee, leer je dorpsgenoten beter kennen en zet je samen in voor Kollumersweach en Feankleaster.
Samen werken we aan een bloeiend en toekomstbestendig Kollumersweach en Feankleaster !
Bloeiweek 9 t/m 18 mei 2025
Volgende pagina »